Bản tin Pháp lý Tháng 2, 2010

• Quy định mới về việc sáp nhập, hợp nhất và mua lại giữa các tổ chức tín dụng

Ngày 11/2/2010 Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ký ban hành Thông tư số 04/2010/TT-NHNN cho phép các ngân hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, và tổ chức tín dụng hợp tác được sáp nhập, hợp nhất, và mua lại tổ chức tín dụng và ban hành một quy chế pháp lý rõ ràng, chặt chẽ hơn đối với hoạt động hết sức nhạy cảm này. Thông tư 04 nhằm thay thế Quy chế sáp nhập, hợp nhất, và mua lại tổ chức tín dụng cổ phần Việt Nam ban hành theo Quyết định số 241/1998/QĐ-NHNN ngày 15/07/1998 hiện nay đã không còn phù hợp với thực tiễn hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Theo Thông tư 04 việc sáp nhập, hợp nhất, và mua lại giữa các tổ chức tín dụng chỉ được tiến hành dưới một số hình thức nhất định. Ngân hàng được nhận hợp nhất, sáp nhập hay mua lại các tổ chức tín dụng khác, nhưng công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính chỉ được nhận hợp nhất, sáp nhập từ các công ty cùng loại. Riêng hoạt động mua lại chỉ có các hình thức sau: ngân hàng mua lại công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính hoặc công ty tài chính mua lại công ty cho thuê tài chính.

Thông tư cũng quy định điều kiện để tiến hành hợp nhất, sáp nhập hay mua lại các tổ chức tín dụng, theo đó việc hợp nhất, sáp nhập hay mua lại không được thuộc trường hợp tập trung kinh tế bị cấm theo quy định của Luật Cạnh Tranh. Các tổ chức tín dụng tham gia các hoạt động này phải phối hợp xây dựng một đề án thực hiện hợp nhất, sáp nhập, hoặc mua lại không trái với nội dung của hợp đồng đã ký. Ngoài ra, tổ chức tín dụng còn lại sau khi tiến hành hợp nhất, sáp nhập, hoặc mua lại phải đảm bảo đáp ứng điều kiện về vốn pháp định theo quy định của pháp luật.
Về mặt thủ tục, Ngân hàng Nhà nước sẽ lấy ý kiến tham gia của chi nhánh Nhân hàng Nhà nước tại địa phương, UBND địa phương và các cơ quan chuyên môn của Ngân hàng Nhà nước về hồ sơ xin chấp thuận nguyên tắc để ra quyết định chấp thuận hoặc từ chối chấp thuận. Nếu được chấp thuận nguyên tắc, các tổ chức tín dụng tham gia phải thông qua lại các nội dung thay đổi tại đề án trước khi lập hồ sơ chính thức gửi lại cho Ngân hàng Nhà nước để được chấp thuận chính thức. Sau đó các tổ chức chấm dứt hoạt động cần phải hoàn tất thủ tục rút giấy phép kinh doanh, tổ chức mới phải hoàn thành thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng bố cáo hợp nhất, tổ chức khai trương v.v.

Thông tư 04 nghiêm cấm việc phân tán tài sản của tổ chức tín dụng dưới mọi hình thức trong quá trình xin chấp thuận.

Thông tư có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký.

• Giấy chứng nhận lưu hành tự do
  

Lần đầu tiên việc cấp Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Certificate of Free Sale - CFS) đối với sản phẩm, hàng hóa được sản xuất trong nước để xuất khẩu và việc yêu cầu CFS đối với sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu để lưu thông tại Việt Nam được quy định chính thức trong Quyết định 10/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 10/02/2010, có hiệu lực thi hành từ 01/5/2010. Theo quyết định này, CFS được định nghĩa là giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp cho thương nhân xuất khẩu sản phẩm, hàng hóa ghi trong CFS để chứng nhận rằng sản phẩm, hàng hóa đó được sản xuất và được phép lưu hành tự do tại nước xuất khẩu.

Đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, theo yêu cầu của người đề nghị cấp CFS, bao gồm thương nhân xuất khẩu, nhà sản xuất và người đại diện hợp pháp của những người này, CFS có thể được cấp trên cơ sở đáp ứng hai điều kiện là (i) có yêu cầu của thương nhân xuất khẩu và (ii) có tiêu chuẩn công bố phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Ngoài ra người đề nghị cấp CFS phải đăng ký hồ sơ thương nhân khi đề nghị cấp CFS lần đầu tiên.

CFS cho hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu phải có những thông tin tối thiểu như tên cơ quan cấp; số tham chiếu; ngày cấp; tên sản phẩm, hàng hóa được cấp CFS; loại hoặc nhóm sản phẩm, hàng hóa được cấp CFS; tên và địa chỉ của nhà sản xuất; ghi rõ sản phẩm, hàng hóa được sản xuất và bán tự do tại thị trường của nước sản xuất; họ tên, chữ ký, chức danh của người cấp CFS và con dấu của cơ quan cấp CFS.

Danh mục hàng hóa nhập khẩu mà yêu cầu phải có CFS để làm cơ sở cấp các giấy chứng nhận khác theo quy định của pháp luật hiện hành và cơ quan có thẩm quyền ban hành CFS đó được quy định tại Phụ lục I kèm theo Quyết định này.

• Quy định mới về hoạt động thông tin tín dụng

Ngày 12/02/2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2010/NĐ-CP về hoạt động thông tin tín dụng, áp dụng cho các công ty thông tin tín dụng; tổ chức cấp tín dụng; khách hàng vay; tổ chức và cá nhân liên quan.

Để được Ngân hàng nhà nước Việt Nam cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động thông tin tín dụng, doanh nghiệp phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây, trong đó đáng chú ý là: có đủ cơ sở hạ tầng về công nghệ thông tin; có vốn điều lệ tối thiểu 30 tỷ đồng; không được kinh doanh ngành nghề nào khác ngoài nội dung hoạt động thông tin tín dụng; có tối thiểu 20 ngân hàng thương mại cam kết cung cấp thông tin tín dụng và các ngân hàng này không cam kết với công ty thông tin tín dụng khác...

Trong vòng 12 tháng kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành, các doanh nghiệp có ngành nghề kinh doanh dịch vụ thông tin tín dụng đang hoạt động phải đáp ứng được các điều kiện theo quy định và phải nộp hồ sơ đến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để được cấp Giấy chứng nhận. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/4/2010.

• Hướng dẫn thêm về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Thương mại tại Việt Nam

Tiếp theo sự ra đời của Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 16/7/2009 về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Thương mại (NHTM), ngày 26/02/2010, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 06/2010/TT-NHNN hướng dẫn đăng ký sửa đổi về tổ chức và hoạt động của các NHTM. Về cơ bản, tất cả các thay đổi liên quan đến tổ chức và hoạt động của NHTM đều phải được sự thẩm định và phê duyệt bằng văn bản của Thống Đốc NHNN. Trường hợp thay đổi địa điểm đặt trụ sở chính sang địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác, NHTM phải đạt được ý kiến chấp thuận của NHNN cấp tỉnh và UBND cấp tỉnh nơi NHTM đang đặt trụ sở chính và nơi dự kiến đặt địa chỉ trụ sở chính mới. Ngoài ra, đối với mọi trường hợp bổ nhiệm mới hoặc thay đổi thành viên Hội đồng Quản trị, Ban Kiểm Soát, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc và Kế toán trưởng (chỉ áp dụng đối với NHTM do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ), NHTM phải có thông báo đến NHNN có thẩm quyền và phải được chuẩn y bởi Thống Đốc NHNN.

Thông tư này cũng quy định điều kiện và quy trình đối với trường hợp tăng vốn điều lệ, mua lại cổ phần hoặc đăng ký chuyển nhượng vốn góp trong NHTM.

Thông tư 06 chính thức có hiệu lực từ ngày 25/4/2010.